गुरुवार, २६ डिसेंबर, २०१९

अन् आम्ही ग्रहण पाहिले

सहाय्यक पोलीस निरीक्षक श्री.प्रवीण तायडे व डॉ.महादेव पालक विध्यार्थ्यांना सूर्य ग्रहण दाखवताना
आज तब्बल 10 वर्षानंतर भारतात कंकणाकृती सूर्यग्रहण दिसणार होते तेव्हा महाराष्ट्रा सह दक्षिण भारतातील खगोलप्रेमींना आजची पर्वणी ठरणारी होती. राज्यातील अनेक नामांकित शाळा,महाविद्यालयात ग्रहण पहाण्यासाठी संधी उपलब्ध करून दिली होती पण माझ्या अतिदुर्गम क्षेत्रातील आदिवासीवाडी शाळेवर ग्रहण पाहणे हे स्वप्नच होते पण खगोल शात्रज्ञ डॉ.विशाल कुंभारे यांच्या मिशन अस्ट्रोनॉमी या संस्थेने ही संधी आमच्या शाळेसाठी उपलब्ध करून देण्याचे ठरवले व आमचा आनंद गगनात मावेनासा झाला.कारण ही तसेच होते ग्रहण पाहण्यासाठी लागणारे लेन्स गॉगल आमच्याकडे उपलब्ध नव्हते व ते विकत घेणे ही परवडणारे नव्हते पण संस्थेचे संचालक डॉ महादेव पालक यांच्या प्रयत्नाने आज आमच्या शाळेतील विध्यार्थ्यांना व ग्रामस्थांना ग्रहण पाहण्याची संधी मिळणार होती.व आजच्या कार्यक्रमाला कोलाड पोलीस स्टेशन चे सहाय्यक पोलीस निरीक्षक श्री प्रवीण तायडे यांना व डॉ श्याम लोखंडे यांना निमंत्रित केलं होतं.
आज सकाळ पासून पाऊस सुरु असल्याने वाटलं आता आपल्या आनंदावर विरजण पडणार कारण अरबी समुद्रात कमी दाबाचा पट्टा तयार झाल्याने कोकणासह राज्यात ढगाळ वातावरण झालं होतं मग अशा वेळी ग्रहण पाहणे शक्य नव्हतं.
आज सकाळी डॉ.पालक सरांना भेटलो व म्हटलं की आता काय करायचं तर सर बोलले आम्ही येऊ तुमच्या शाळेत व मुलांना भेटू.ठरल्या प्रमाणे डॉ.पालक सर,डॉ.श्याम लोखंडे,श्री.तायडे साहेब वेळेत उपस्थित राहिले.समाज मंदिरात सर्व विध्यार्थी व ग्रामस्थ हे सूर्यग्रहण पाहण्यासाठी आतुर झाले होते पण ढगाळ वातावरणात सूर्य दर्शन होत नव्हते.पण कांही मिनिटांसाठी सकाळी 10 च्या सुमारास सूर्य ढगातून बाहेर आला व आमच्या मुलांची इच्छा पूर्ण झाली मग काय सर्व मुले,ग्रामस्थ,प्रमुख पाहुणे या सर्वांनी सूर्यग्रहण पाहण्याचा अनुभव घेतला.
या वेळी डॉ.महादेव पालक,श्री तायडे साहेब(सहाय्यक पोलीस निरीक्षक),श्री प्रमोद चवरकर (केंद्र प्रमुख येरळ) यांनी विध्यार्थ्यांना मार्गदर्शन केले.
या कार्यक्रमासाठी सहाय्यक पोलीस निरीक्षक श्री तायडे साहेब,रायगड जिल्हा परिषद सदस्य श्री दयाराम पवार साहेब,डॉ.श्याम लोखंडे,डॉ.महादेव पालक चिंचवली तर्फे आतोणे चे माजी सरपंच श्री नाना शिंदे,केंद्र प्रमुख श्री प्रमोद चवरकर सर,ग्रा.प सदस्य संगीता पवार,श्री राम जाधव श्री भोसले सर,जगन्नाथ जाधव,प्रसाद पालक,श्री तडवी पोलीस कर्मचारी व अनेक ग्रामस्थ उपस्थित होते.






मंगळवार, १० डिसेंबर, २०१९

रास...

बळीराजाची रास...

वर्षभर कष्ट करून प्रत्येक शेतकऱ्यांना ज्या दिवसाची आतुरता असते तो दिवस म्हणजे रासीचा. जशी शाळेतील विध्यार्थ्यांना वर्षभर अभ्यास करून परीक्षा देऊन काय निकाल लागेल याची आतुरता असते त्या पेक्षा कैक पटीने बळीराजाला आपण निसर्गाच्या लहरीपणाचा सामना करत अनेक चढ उतार पाहत रक्ताच पाणी करत जे पीक पिकवल असत त्या पिकाची रास करताना किती माल होईल व त्याला किती भाव लागेल याची आतुरता असते.
जसे एखादा विध्यार्थी खूप मेहनत करून अभ्यास करतो पेपर सोडवतो व त्याला निकालाच्या  दिवशी जशी उत्सुकता लागते तशीच उत्सुकता शेतकऱ्याला आपला माल बाजारात विक्रीसाठी घेऊन गेल्यास काय भाव लागेल या मध्ये असते.
पण वर्षभर ढोर मेहनत करणारा शेतकरी,आपल्या पोरापेक्षा पिकाला जपणारा शेतकरी आपल्या मालाचा लिलाव कांही मिनिटात व्यापारी बोली लावून करतात त्यावेळी त्या ठिकाणी त्या शेतकऱ्यांचा चेहरा खूप कांही सांगून जातो.
जसे जसे व्यापारी मालाचा भाव करतात तशी शेतकऱयांची धाकधूक वाढत असते त्यांना खूप वाटत आपल्या मालाला चांगला भाव लागावा पण त्या बिचाऱ्या शेतकऱ्यांच्या हातात कांही नसत, ते खरेदी करणारे व्यापारी जे ठरवतील तो भाव त्याला मान्य करावाच लागतो मग जो व्यापारी ठरवतील त्या भावात माल घालायचा व समाधान मानत निघायचं एवढाच पर्याय असतो.
आपल्या मालाचा जसा जसा लिलाव होत असतो तसा तसा त्या बळीराजाच्या समोरून नांगरणी,पेरणी,खुरपणी,फवारणी,कापणी व नंतर रास यासाठी किती मेहनत,खर्च लागला ते ओझरता प्रवास निघून जातो.
उन्हाळ्यात शेत नांगरणी त्यानंतर खत ,बियानासाठी सावकाराचे टक्केवारीत पैसे घेणे,पेरणीची तयारी करणे,पावसाची वाट पाहणे,थोडा पाऊस पडला की पेरणीची तयारी करणे,पेरल्यानंतर   चातकाप्रमाणे पावसाची प्रतीक्षा करणे,थोडा पाऊस पडला की समाधान व्यक्त करणे, खुरपणी,फवारणी करणे, त्यात अतिवृष्टी झाली की मग हातात आलेलं पीक गमवायची भीती,सतत धाकधूक,उरलं सुरलं हातात आलेलं पिकाची रास करणे व आलेला मालाला एक सन्मानजनक भाव भेटेल या आशेने आपला माल विकायला घेऊन जाने व त्या ठिकाणी जेव्हा वर्षभराच्या मेहनतीचा भाव कांही व्यापारी एका क्षणात करतात तेव्हा मूग गिळून गप्प बसणं एवढंच शिल्लक राहत.
एवढं होऊन ही बळीराजाची तक्रार बिलकुल नसते पण कांदा 100 रु किलो झाला की लगेच ग्राहकांना मिरच्या झोंबतात त्याचा गवगवा होतो व शेतकऱ्याच्या अच्छे दिनाला कांही दिवसातच दीन स्वरूप येत.
ज्या दिवशी आपण पिकवलेल्या मालाचा भाव शेतकरी स्वतः ठरवेल,त्याला शेतमालाला सन्मानजनक भाव लागेल त्याच दिवशी बळीराजा सुखावेल अस वाटत.
शेतकऱ्याने अनेक संकटाला मात करत फुलवलेला शेती

पिकाची कापणी करून जमा केलेला ढीग

मशीनवर सोयाबीन रास

मालाचे पोते भरताना

निघालेला माल विकण्यासाठी बाजारात

लिलावाच्या प्रतीक्षेत माल

शेतकऱ्याने पिकवलेल्या मालाचा लिलाव करताना व्यापारी.

व्यक्तीरेखा - वर्गातील 22 विध्यार्थ्यांना नवोदयला लावणारा जिल्हा परिषदेचा ध्येयवेडा शिक्षक विनोद झनक.

  ध्येयवेडा अवलिया शिक्षक विनोद झनक एका शाळेतील एका अवलिया शिक्षकाच्या 5 वीच्या वर्गातील  22 विध्यार्थी एकाच वेळी नवोदय विद्यालय प्रवेशासाठी...